Sī quandō sēdem augustam servātaque mella

thēsaurīs relinēs, prius haustū sparsus aquārum

ōra fovē, fūmōsque manū praetende sequācēs.230

Bis gravidōs cōgunt fētūs, duo tempora messis:

Tāygetē simul ōs terrīs ostendit honestum

Plēas et Ōceanī sprētōs pede reppulit amnēs,

aut eadem sīdus fugiēns ubi Piscis aquōsī

tristior hībernās caelō dēscendit in undās.235

Illīs īra modum suprā est, laesaeque venēnum

morsibus īnspīrant, et spīcula caeca relinquunt

Hīs quīdam signīs atque haec exempla secūtī

esse apibus partem dīvīnae mentis et haustūs220

aetheriōs dīxēre; deum namque īre per omnēs

terrāsque tractūsque maris caelumque profundum;

hinc pecudēs, armenta, virōs, genus omne ferārum,

quemque sibī tenuēs nāscentem arcessere vītās:

scīlicet hūc reddī deinde ac resolūta referrī225

omnia, nec mortī esse locum, sed vīva volāre

sīderis in numerum atque altō succēdere caelō.

Praetereā rēgem nōn sīc Aegyptus et ingēns210

Lȳdia nec populī Parthōrum aut Mēdus Hydaspēs

observant. Rēge incolumī mēns omnibus ūna est;

āmissō rūpēre fidem, constructaque mella

dīripuēre ipsae et crātēs solvēre favōrum.

Ille operum custōs, illum admīrantur et omnēs215

circumstant fremitū dēnsō stīpantque frequentēs,

et saepe attollunt umerīs et corpora bellō

obiectant pulchramque petunt per vulnera mortem.

Illum adeō placuisse apibus mīrābere mōrem,

quod neque concubitū indulgent, nec corpora sēgnēs

in Venerem solvunt aut fētūs nīxibus ēdunt;

vērum ipsae ē foliīs nātōs, ē suāvibus herbīs200

ōre legunt, ipsae rēgem parvōsque Quirītēs

sufficiunt, aulāsque et cērea regna refīngunt.

Saepe etiam dūrīs errandō in cōtibus ālās

attrīvēre, ultrōque animam sub fasce dedēre:

tantus amor flōrum et generandī glōria mellis.205

Ergō ipsās quamvīs angustī terminus aevī

Nec vērō ā stabulīs pluviā impendente recēdunt

longius, aut crēdunt caelō adventantibus Eurīs,

sed circum tūtae sub moenibus urbis aquantur

excursūsque brevēs temptant, et saepe lapillōs,

ut cumbae īnstabilēs flūctū iactante saburram,195

tollunt, hīs sēsē per inānia nūbila lībrant.

nōn aliter, sī parva licet compōnere magnīs,

Cēcropiās innātus apēs amor urget habendī

mūnere quamque suō. Grandaevīs oppida cūrae

et mūnīre favōs et daedala fingere tēcta.

At fessae multā referunt sē nocte minōrēs,180

crūra thymō plēnae; pascuntur et arbuta passim

et glaucās salicēs casiamque crocumque rubentem

et pinguem tiliam et ferrūgineōs hyacinthōs.

Omnibus ūna quiēs operum, labor omnibus ūnus:

māne ruunt portīs, nusquam mora; rūrsus eāsdem185

Namque aliae victū invigilant et foedere pactō

exercentur agrīs; pars intrā saepta domōrum

narcissī lacrimam et lentum dē cortice glūten160

prīma favīs pōnunt fundāmina, deinde tenācēs

suspendunt cērās; aliae spem gentis adultōs

ēdūcunt fētūs; aliae pūrissima mella

stīpant et liquidō distendunt nectare cellās;

sunt quibus ad portās cecidit custōdia sortī,165

inque vicem speculantur aquās et nūbila caelī,

aut onera accipiunt venientum, aut agmine factō

Nunc age, nātūrās apibus quās Iuppiter ipse

addidit, expediam, prō quā mercēde canōrōs150

Cūrētum sonitūs crepitantiaque aera secūtae

Dictaeō caelī rēgem pāvēre sub antrō.

Sōlae commūnēs nātōs, cōnsortia tēcta

urbis habent magnīsque agitant sub lēgibus aevum,

et patriam sōlae et certōs nōvēre penātēs;155

ventūraeque hiemis memorēs aestāte labōrem

experiuntur et in medium quaesīta repōnunt.

Namque sub Oebaliae meminī mē turribus arcis,125

quā niger ūmectat flāventia culta Galaesus,

Cōrycium vīdisse senem, cui pauca relictī

iūgera rūris erant, nec fertilis illa iuvencīs

nec pecorī opportūna seges nec commoda Bacchō.

Hīc rārum tamen in dūmīs olus albaque circum130

līlia verbēnāsque premēns vescumque papāver

rēgum aequābat opēs animīs sērāque revertēns

nocte domum dapibus mēnsās onerābat inēmptīs.

Prīmus vēre rosam atque autumnō carpere pōma,

Atque equidem, extrēmō nī iam sub fīne labōrum

vēla traham et terrīs festīnem advertere prōram,

forsitan et pinguēs hortōs quae cūra colendī

ōrnāret canerem biferīque rosāria Paestī,

quōque modō pōtīs gaudērent intiba rīvīs120

et viridēs apiō rīpae, tortusque per herbam

crēsceret in ventrem cucumis; nec sēra comantem

narcissum aut flexī tacuissem vīmen acanthī

pallentēsque hederās et amantēs lītora myrtōs.